Van festivalafval tot wereldwijde impact: de missie van Sam Ninaber van Eijben om het luchtbed opnieuw te ontwerpen
Delen
Vorige week was ondernemer Sam Ninaber van Eijben, oprichter van OOMPH Industries, te gast bij Herman de Bruin en Christine Bel in de studio van Omroep Delft om een probleem te bespreken waar de meesten van ons nog nooit echt bij stil hebben gestaan: het bescheiden, wegwerpbare luchtbed.
„We hebben het allemaal wel eens gezien op festivals“, vertelde Sam. „Tienduizenden mensen komen aan, kopen een goedkoop PVC-luchtbed – misschien € 10 of € 30 – gebruiken het een weekend lang en laten het daarna achter. En die matrassen? Die kunnen niet worden gerecycled. Ze worden uiteindelijk verbrand, waarbij giftige dioxines vrijkomen. Het is een enorme, onzichtbare afvalstroom waar niemand iets aan deed.“
Sams reis begon toen hij ter plaatse onderzoek deed naar festivaluitrusting. Het viel hem op dat iedereen, ongeacht de grootte of het type tent, hetzelfde soort blauwe, wegwerpbare matras gebruikte – producten die oorspronkelijk waren ontworpen voor incidenteel gebruik binnenshuis, niet voor de ruwe ondergrond van een festivalterrein. En of ze nu goedkoop of duur waren, ze gingen allemaal snel kapot.
Maar in plaats van zich te richten op het maken van de meest robuuste matras, keerde het team van Sam het probleem om:
Wat als zij een matras zouden ontwerpen dat specifiek bedoeld is voor kortstondig gebruik, maar met een minimale impact op het milieu?
Hun antwoord was radicaal. Ze creëerden een lichtgewicht matras van één enkel materiaal, polyethyleen, sterk genoeg voor vijf nachten, maar opgebouwd uit slechts één recyclebare laag. Het heeft geen ventielen – het wordt na het opblazen gelast – en bevat 36 afzonderlijke luchtkamers. Zelfs als één kamer lek raakt, blijft de slaper van de grond.
Om de logistiek aan te pakken, ontwikkelden zij een compacte machine (ter grootte van een schoenendoos) die elke 18 seconden één matras opblaast en afsluit, gesynchroniseerd met een standaardkaartbetaling. Hierdoor kunnen festivals ter plaatse gebruiksklare matrassen verstrekken, waardoor bezoekers geen eigen matrassen meer hoeven mee te slepen of pompen hoeven mee te nemen.
Aan het einde van het festival leveren klanten de matras in (te volgen via een QR-code die gekoppeld is aan een statiegeldsysteem), waarna het materiaal wordt afgevoerd voor chemische recycling — waarbij het plastic wordt afgebroken tot zijn moleculaire bouwstenen om nieuw materiaal te creëren, waarmee de kringloop wordt gesloten.
Wat begon in de festivalwereld, is inmiddels enorm uitgegroeid.
„We zijn begonnen met slechts vijf festivals“, legde Sam uit, „daarna twintig, en nu zijn we bij meer dan veertig in heel Europa. Maar al snel benaderden distributeurs ons voor humanitaire en noodhulptoepassingen – en dat heeft de deur wijd opengezet.“
"Iedereen verdient een waardige slaapplaats — zelfs in crisissituaties. Juist in crisissituaties."
De matrassen van Soku worden nu ingezet in opvangcentra voor vluchtelingen zoals Ter Apel, in rampgebieden en zelfs op luchthavens die gestrande reizigers moeten huisvesten na vluchtverstoringen. Aangezien er 2.000 matrassen op één europallet passen, maakt het systeem van Soku een snelle inzet mogelijk per auto, vrachtwagen of zelfs helikopter — een logistieke doorbraak in vergelijking met logge veldbedden of schuimmatten.
„Onze missie is eenvoudig,” vertelde Sam aan Herman en Christine, „Iedereen verdient een waardige slaapplaats — zelfs in crisistijd. Juist in crisistijd. Wij bewijzen dat kleine ideeën, in combinatie met circulair ontwerp en slimme logistiek, kunnen uitgroeien tot grote, wereldwijde oplossingen.”
Het bedrijf opereert onder twee merken:
Toen hem werd gevraagd wat de volgende stap is, glimlachte Sam: „Elke week belt er wel iemand met een nieuw implementatie-idee of een nieuwe behoefte. We groeien snel, en in wezen draait het allemaal om impact. Om het verminderen van afval, het beschermen van de planeet en het geven van dat basisrecht aan mensen — een goede nachtrust, zelfs in de zwaarste omstandigheden.”
Ga voor meer informatie naar www.zzz.land of www.soku.global.